ตอบ สาเหตุของการเกิดการกระเพื่อมของน้ำในหม้อไอน้ำมาก เกิดจากค่าความเข้มข้นสารละลายในหม้อไอน้ำสูง ทำให้เกิดฟองในหม้อไอน้ำมาก เป็นเหตุให้ระดับน้ำที่ Level Control วัดอยู่ไม่ใช่ระดับที่แท้จริง โดยเฉพาะขณะที่มีการใช้ไอน้ำมาก ๆ ก็จะยิ่งทำให้ปัญหานี้เกิดขึ้นบ่อย
อีกสาเหตุหนึ่ง สามารถดูได้จาก การเดินความดันของหม้อไอน้ำต่ำกว่าที่ Design Pressure มาก ทำให้เกิด Bubble ใหญ่ก็จะทำให้การกระเพื่อมของระดับน้ำมากขึ้นด้วย
วิธีแก้ไข คือเดินหม้อไอน้ำที่ความดันใกล้จุด Design Pressure และใช้ Automatic TDS Blowdown Control ให้ได้ค่าความเข้มข้นสารละลายคงที่และอยู่ในเกณฑ์ที่ดี

ขอขอบคุณข้อมูลจาก
ถาม-ตอบ ปัญหาระบบไอน้ำ : สไปแร็กซ์ ซาร์โก

ปั๊มความร้อน(Heat Pump) ที่ใช้ทำนํ้าร้อนอุณหภูมิปานกลาง (40-60 องศาเซลเซียส) ผู้ผลิตมักจะทำเป็นขนาดมาตรฐานเช่น ขนาด 5 kW หรือ 8 kW เมื่อ ต้องการติดตั้งขนาดใหญ่กว่า ก็จะเพิ่มจำนวนติดตั้งให้เพียงพอ หรือมากกว่าจำนวนที่ต้องการ การทำเช่นนี้มีข้อดีอยู่ตรงที่สามารถตั้งระบบควบคุมให้ทุกตัวทำงานพร้อมกัน หรือทำ งานทีละตัว แล้วทำ เพิ่มขึ้นตามความต้องการของโหลด หรือลดจำนวนทำ งานเมื่อโหลดลดลงอีกประการหนึ่ง เมื่อจำนวนที่ติดตั้งได้ขนาดสูงกว่าที่ต้องการ จะช่วยให้ทำนํ้าร้อนได้เร็วขึ้นในเวลาอันสั้น ทำให้เลือกเวลาทำงานได้โดยการควบคุมเวลา เช่นเลือกให้ทำงานในช่วง off-peak ปั๊ม ความร้อนไม่เหมือนหม้อผลิตไอนํ้าที่จะเร่งการทำนํ้าให้ร้อนอย่างรวดเร็ว ต้องใช้เวลาเหมือนกาต้มนํ้า เมื่อได้นํ้าร้อนเต็มที่แล้วต่อไป ก็ทำงานเพิ่มความร้อนทีละน้อยเมื่อนํ้าร้อนถูกใช้ไป และนํ้าเย็นเข้ามาแทนที่ทำ ให้อุณหภูมิลดตํ่าลง ปั๊มความร้อนสามารถตั้งให้ทำงานโดยอัตโนมัติตลอดเวลา ไม่ต้องดูแลควบคุมเหมือนหม้อไอนํ้า ผู้ใช้สามารถตั้งให้ปั๊มเดินหรือหยุดเองได้

ข้อพิเศษของปั๊มความร้อน คือสามารถให้พลังงานได้มากกว่าพลังงานที่ใช้ไป ตามกฎข้อที่ 1 ของวิชาเทอร์โมไดนามิคส์ พลังงานที่ใส่เข้าไป ต้องเท่ากับ พลังงานที่ได้ออกมา คือพลังงานจะไม่สูญเสียไปไหน เพียงแต่อาจเปลี่ยนเป็นพลังงานในรูปต่างๆ ปั๊มความร้อนก็ใช้หลักการเดียวกัน แม้เราจะกล่าวว่าปั๊มความร้อนสามารถให้พลังงานออกมาได้มากกว่าพลังงานที่ใช้ ไป ทั้งนี้เพราะพลังงานที่ได้ออกมาส่วนหนึ่งและเป็นส่วนใหญ่มากกว่า 3-5 เท่าของพลังงานที่ใช้ไป คือพลังงานจากอากาศที่อยู่ข้างนอกปั๊มความร้อนหรืออยู่รอบบ้าน รอบอาคาร หรือในบรรยากาศข้างนอกนั่นเอง เราสามารถพิสูจน์ให้เห็นโดยทางเทอร์โมไดนามิคส์ว่าปั๊มความร้อนสามารถให้ พลังงานออกมามากกว่าที่ใช้ไปได้อย่างไร

หรืออากาศร้อนโดยสารทำ ความเย็นในระบบจะรับความร้อนจากอากาศ ระบบนี้แสดงปั๊มความร้อนแบบ อากาศสู่นํ้าคือเอาความร้อนจากอากาศไปถ่ายให้นํ้าในระบบปรับอากาศที่เราใช้ กันอยู่ทั่วไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งเครื่องปรับอากาศ แบบแยกส่วน เราติดตั้งคอยล์เย็น หรืออีแวพอเรเตอร์ไว้ในบ้าน เพื่อรับความร้อนจากในบ้านเข้าไปยังสารทำ ความเย็น(รีฟริเจอร์แร้นท์) ที่อยู่ภายในคอยล์ สารทำ ความเย็นได้รับความร้อนจะระเหยเป็นไอ แล้วถูกคอมเพรสเซอร์ดูดเข้าไปและอัดให้มีความดันสูงและอุณหภูมิสูงขึ้นและออกไปทางคอยล์ร้อน(คอนเดนเซอร์)ที่เราติดตั้งไว้นอกบ้านหรือนอกห้องเพื่อ ระบายความร้อนออกไปโดยใช้พัดลมเป่าความร้อนทิ้งออกไปกับอากาศภายนอก สารทำความเย็นที่ร้อนจะเย็นตัวลงเป็นของเหลว และไหลไปผ่านเอกซแปนชั่นวาลว์ ซึ่งอาจเป็นแบบหลอดรูเล็กเพื่อให้สารทำความเย็นเหลวไหลผ่านและขยายตัวทำ ให้แรงดันและอุณหภูมิลดลงแล้วไปผ่านคอยล์เย็นอีก เป็นอันครบวงจรของระบบปรับอากาศ แล้วก็วนเวียนไปเช่นนี้เรื่อย ถ้าเป็นห้องใหญ่มีอากาศร้อนมาก หรือห้องปิดไม่มิดชิด มีอากาศร้อนจากภายนอกไหลเข้ามาเติมได้เรื่อย ๆ เครื่องจะทำงานต่อไปไม่มีหยุด จนกว่าเราจะไปปิดสวิทช์ไฟเสียเอง แต่ถ้าเป็นห้องเล็กมีอากาศร้อนน้อย หรือปิดมิดชิด อากาศจากภายนอกไหลเข้าไม่ได้หรือได้น้อยมากเช่นห้องเย็นหรือตู้เย็น อากาศภายในห้องจะเย็นลงเรื่อยๆ จนถึงอุณหภูมิที่ตั้งให้เครื่องหยุดทำ งาน โดยเซนเซอร์หรือตัวตัดวงจรที่ทำ งานเมื่ออุณหภูมิลดลงถึงจุดที่ตั้งไว้ในรูปที่ 1 เป็นระบบที่มีทุกส่วนเช่นเดียวกับเครื่องปรับอากาศ แต่เราต้องการเอาความร้อนจากคอยล์ร้อนไปใช้ทำ นํ้าร้อน โดยเปลี่ยนคอยล์ร้อนเป็นแบบที่จุ่มลงในถังนํ้าได้ หรืออาจใช้อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนระหว่างรีฟริเจอแรนท์ที่ร้อนกับนํ้า เพื่อคายความร้อนให้แก่นํ้าส่วนคอยล์เย็นนั้นเราเอาไปตั้งไว้ข้างนอกห้อง หรือนอกอาคารที่มีอากาศอยู่มากมายไม่มีหมด อากาศร้อนจึงเติมความร้อนให้แก่ระบบได้อยู่ตลอดเวลา และอากาศร้อนที่เราได้มาเปล่า ๆ ไม่ต้องไปหาหรือไปขอซื้อจากใคร ที่ไหนก็มีอากาศร้อนอยู่ทั้งนั้น และข้อนี้เองที่เราอาจกล่าวได้ว่า ปั๊มความร้อน Heat Pump สามารถให้ความร้อนออกมาได้มากกว่าความร้อนที่ใช้

ขอบขอบคุณข้อมูลจาก
กองฝึกกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน

ตอบ
การเกิดตะกรันหนาเช่นนี้ควรจะทำการล้างตะกรันด้วยเคมีเพื่อขจัดเอาตะกรันหลุดออกมา หลังจากนั้นควรควบคุมสิ่งต่าง ๆ ดังต่อไปนี้

ถังกรองความกระด้างด้วย Resin ต้องทำการล้างน้ำเกลือเป็นระยะ ๆ ตามข้อมูลการออกแบบ
ควบคุมระดับสารละลายของน้ำ (TDS) อย่าให้สูงเกินไป ปกติอยู่ในช่วง 3,000-3,500 ppm โดยการ Blowdown
ปรึกษาบริษัทเคมีในการเติมสารเคมีในปริมาณที่เหมาะสม

ขอขอบคุณข้อมูลจาก
ถาม-ตอบ ปัญหาระบบไอน้ำ : สไปแร็กซ์ ซาร์โก

ตอบ
สิ่งที่ทำได้คือ การตรวจวัดประสิทธิภาพของ Boiler เทียบกับอุณหภูมิของปล่องไอเสีย และทำการปรับแต่งอัตราส่วนอากาศกับน้ำมันให้เหมาะสม นอกจากนี้ตะกรันและเขม่าควรมีการตรวจสอบหรือทำความสะอาดเป็นช่วง ๆ ระยะเวลาตามที่สามารถทำได้อาจจะเป็น 3 เดือนหรือ 6 เดือนต่อครั้ง สิ่งที่จะเป็นตัวกำหนดคืออุณหภูมิปล่องไอเสีย หากสูงเกินไปควรตรวจสอบตะกรันภายนอกน่าจะหมายถึง Fire Tube หากหนามากควรล้างด้วยเคมี

ขอขอบคุณข้อมูลจาก
ถาม-ตอบ ปัญหาระบบไอน้ำ : สไปแร็กซ์ ซาร์โก

1. พลังงานทดแทนจากแหล่งที่ใช้แล้วหมดไป อาจเรียกว่า พลังงานสิ้นเปลือง ได้แก่ ถ่านหิน ก๊าซธรรมชาติ นิวเคลียร์ หินน้ำมัน และทรายน้ำมัน เป็นต้น

2. พลังงานทดแทนอีกประเภทหนึ่งเป็นแหล่งพลังงานที่ใช้แล้วสามารถหมุนเวียนมา ใช้ได้อีก เรียกว่า พลังงานหมุนเวียน ได้แก่ แสงอาทิตย์ ลม ชีวมวล น้ำ และไฮโดรเจน เป็นต้น

ซึ่งในที่นี้จะขอกล่าวถึงเฉพาะศักยภาพ และสถานภาพการใช้ประโยชน์ของพลังงานทดแทน การศึกษาและพัฒนาพลังงานทดแทนเป็นการศึกษา ค้นคว้า ทดสอบ พัฒนา และสาธิต ตลอดจนส่งเสริมและเผยแพร่พลังงานทดแทน ซึ่งเป็นพลังงานที่สะอาด ไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และเป็นแหล่งพลังงานที่มีอยู่ในท้องถิ่น เช่น พลังงานลม แสงอาทิตย์ ชีวมวล และอื่นๆ เพื่อให้มีการผลิต และการใช้ประโยชน์อย่างแพร่หลาย มีประสิทธิภาพ และมีความเหมาะสมทั้งทางด้านเทคนิค เศรษฐกิจ และสังคม สำหรับผู้ใช้ในเมือง และชนบท ซึ่งในการศึกษา ค้นคว้า และพัฒนาพลังงานทดแทนดังกล่าว ยังรวมถึงการพัฒนาเครื่องมือ เครื่องใช้ และอุปกรณ์เพื่อการใช้งานมีประสิทธิภาพสูงสุดด้วย งานศึกษา และพัฒนาพลังงานทดแทน เป็นส่วนหนึ่งของแผนงานพัฒนาพลังงานทดแทน ซึ่งมีโครงการที่เกี่ยวข้องโดยตรงภายใต้แผนงานนี้คือ โครงการศึกษาวิจัยด้านพลังงาน และมีความเชื่อมโยงกับแผนงานพัฒนาชนบทในโครงการจัดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าประจุ แบตเตอรี่ด้วยเซลล์แสงอาทิตย์สำหรับหมู่บ้านชนบทที่ไม่มีไฟฟ้า โดยงานศึกษา และพัฒนาพลังงานทดแทนจะเป็นงานประจำที่มีลักษณะการดำเนินงานของกิจกรรมต่างๆ ในเชิงกว้างเพื่อสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานทดแทน ทั้งในด้านวิชาการเชิงทฤษฎี และอุปกรณ์เครื่องมือทดลอง และการทดสอบ รวมถึงการส่งเสริมและเผยแพร่ ซึ่งจะเป็นการสนับสนุน และรองรับความพร้อมในการจัดตั้งโครงการใหม่ๆ ในโครงการศึกษาวิจัยด้านพลังงานและโครงการอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น การศึกษาค้นคว้าเบื้องต้น การติดตามความก้าวหน้าและร่วมมือประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการ พัฒนาต้นแบบ ทดสอบ วิเคราะห์ และประเมินความเหมาะสมเบื้องต้น และเป็นงานส่งเสริมการพัฒนาโครงการที่กำลังดำเนินการให้มีความสมบูรณ์ยิ่ง ขึ้น ตลอดจนสนับสนุนให้โครงการที่เสร็จสิ้นแล้วได้นำผลไปดำเนินการส่งเสริม และเผยแพร่และการใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสมต่อไป

ขอขอบคุณข้อมูลจาก
กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน

ตอบ Boiler Feed Tank ปกติไม่ได้ออกแบบไว้รับความดัน หากมีการรั่วแสดงว่ามีการกัดกร่อนของถัง ควันดำที่ Boiler แสดงว่าการปรับแต่ง Burner ไม่เหมาะสมต้องเพิ่มปริมาณลมให้มากขึ้น Excess Air หรือ Nozzle ต้องถอดล้างทำความสะอาด ควรปรึกษาบริษัทที่ดูแล Boiler มาทำการปรับแต่ง

ขอขอบคุณข้อมูลจาก
ถาม-ตอบ ปัญหาระบบไอน้ำ : สไปแร็กซ์ ซาร์โก

ตอบ หากคิดในแง่เปรียบเทียบกับบอยเลอร์ที่มีขนาดเล็กกว่า ก็จะได้ว่าประสิทธิภาพลดลงจากการแผ่รังสีความร้อนของตัวบอยเลอร์ที่ต่างกัน แต่ในขบวนการผลิตแบบ Batch process เช่น การผลิตโฟมจำเป็นอย่างยิ่งต้องมีขนาด Boiler ที่มีกำลังผลิตไอน้ำครอบคลุมปริมาณการใช้ไอน้ำสูงสุดแบบกะทันหัน มิเช่นนั้นจะไม่สามารถเดินเครื่องพร้อมและใกล้เคียงกันหลายตัวได้

ขอขอบคุณข้อมูลจาก
ถาม-ตอบ ปัญหาระบบไอน้ำ : สไปแร็กซ์ ซาร์โก

ขอขอบคุณข้อมูลจาก
พีระศักดิ์ สนั่นไพเราะ

once through boiler, หม้อไอน้ำแบบวันซ์ทรู, small boiler

หม้อไอน้ำแบบวันซ์ทรู – Once through boiler

Once through boiler เป็นหม้อไอน้ำแบบท่อน้ำ ที่มีลักษณะพิเศษโดยประกอบด้วยท่อหลายๆ ท่อวางเรียงกันเป็นวงกลม 1 – 2 วงแตกต่างกันออกไป โดยจะทำการปล่อยน้ำเข้าจากทางด้านล่าง และผลิตไอน้ำผ่านตัวแยกไอน้ำปล่อยออกทางด้านบน

ตามรูปภาพแสดงถึงโครงสร้างของหม้อไอน้ำประเภทดังกล่าว ซึ่งประกอบด้วย ท่อทรงกระบอก(Drum) ทั้งด้านบนและล่าง ชุดหัวเผาไหม้(Burner) ปั๊มน้ำ(Pump) พร้อมอุปกรณ์ความปลอดภัยอื่นๆ และอุปกรณ์ควบคุมการทำงานของหม้อไอน้ำ เนื่องจากภายใน Drum ประกอบด้วยท่อน้ำหลายๆ ท่อ ดังนั้น ภายใน Drum จึงมีน้ำบรรจุอยู่เพียงเล็กน้อย ทำให้หม้อกำเนิดไอน้ำชนิดนี้มีความปลอดภัยสูง และไม่เสี่ยงต่อการระเบิดของหม้อไอน้ำ

ข้อดีของหม้อไอน้ำแบบวันซ์ทรู – Once through boiler มีดังนี้

1. ผลิตไอน้ำได้รวดเร็วภายใน 3 ? 5 นาที
2. สูญเสียความร้อนน้อย จึงทำให้ประสิทธิภาพการผลิตไอน้ำสูง 85-95%
3. ลักษณะเครื่องเล็ก ประหยัดพื้นที่ในการติดตั้ง
4. น้ำหนักน้อย ช่วยลดขนาดโครงสร้างของโรงงาน
5. ปลอดภัยไม่เสียงต่อการระเบิด เพราะบรรจุน้ำปริมาณน้อย
6. ง่ายสำหรับการติดตั้ง และการเดินท่อระบบไอน้ำ
7. ประหยัดเวลาในการตรวจสอบบำรุงรักษา
8. ประหยัดไฟฟ้า
9. บางยี่ห้อติดตั้ง Economizer ด้วย ยิ่งจะช่วยประหยัดพลังงาน ลดการสูญเสียออกปล่องช่วยให้ประสิทธิภาพยิ่งสูงขึ้น 5 -10%

วันนี้ผมมีเรื่องของ Boiler Room แบบใหม่มาให้ดูกันนครับ (ตามภาพด้านล่างนี้) พอดูภาพคงคิดออกนะครับว่า Boiler Room แบบนี้เป็นระบบ Boiler แบบ Once Through Boiler แน่นอน ครับใช่แล้ว เป็นห้อง Boiler ที่ใช้พื้นที่น้อยลงมากกว่าแต่ก่อน จริงๆ แล้วห้อง Boiler แบบนี้จะเป็นที่นิยมมากในประเทศญี่ปุ่น ก็อย่างที่ทราบกันดีนะครับว่าญี่ปุ่นเ็ป็นประเทศที่มีพื้นที่น้อยดังนั้นเขาจึงพัฒนา Boiler ที่ใช้ในประเทศเขาให้มีขนาดเล็กลง แต่ยังคงไว้ซึ่งประสิทธิภาพของหม้อไอน้ำให้สูงเช่นเดิม

หลายคนสงสัยนะครับว่าแล้วถ้าจะทำ Boiler Room แบบนี้แล้วจะผิดกฎหมายบ้านเราหรือเปล่า? ผมตอบเลยนะครับว่าไม่แน่นอน เพราะกฏหมายได้ยกเว้นสำหรับหม้อไอน้ำแบบ Once Through Boiler ที่มีพื้นที่ผิวรับความร้อนไม่เกิน 10 ตารางเมตร แรงดันไม่เกิน 10 บาร์ ให้สามารถติดตั้ง Boiler ชิดติดกันได้ ดังนั้นแน่นอนว่าเพื่อนๆ จะใช้พื้นของห้อง Boiler ที่น้อยลงกว่าครึ่งเลยก็ว่าได้

เห็นไหมหละครับว่า Boiler Room แบบไหม่ไฉไล ปลอดภัย และประหยัด กว่าแน่นอน ฟันธง!!

.

ขอขอบคุณภาพประกอบจาก

www.gas.city.sendai.jp